Yapay zeka şirketlerinin birbiriyle yarıştığı ve son olarak Anthropic şirketinin Claude 3.5 Sonnet gibi modellerle çıtayı arşa çıkardığı, OpenAI’ın ve Google’nun her hamlesiyle bu alandaki kuralları yeniden yazdığı bir dönemden geçiyoruz.
Bu yazıyı okuduğun tarihe göre de bambaşka bir yapay zeka gelişmesiyle karşılaşabilirsin. Belki de şu an tamamıyla otonom yapay zeka ajanlarının (AI Agents) şirketleri yönettiği bir dönemin başındayız. Böyle bir durumda eğer üniversite bölüm tercihine hazırlanıyorsan ve bu alanda ilerlemek istiyorsan sabit müfredatlara göre değil, değişime nasıl adapte olabileceğine dair bilgi ve yeteneklere odaklanmanı öneriyoruz.
Sana yol gösterebilecek bazı bilgiler ve önerileri aşağıda bir araya getirdik. Türkiye’de yapay zeka mühendisliği, veri bilimi, yazılım mühendisliği, bilgisayar mühendisliği gibi bölümler arasından hangisinin seni bu geleceğe en iyi şekilde hazırlayacağını birlikte inceleyelim.
Üniversitelerde Yapay Zeka Bölümleri: Hangi Bölümü Seçmeli?
Dünyada ve Türkiye’de yapay zekayla doğrudan ilgili bölüm, yapay zeka mühendisliğidir. Bu bölüm dışında Türkiye’de robotik ve yapay zeka, yapay zeka ve veri mühendisliği, yapay zeka operatörlüğü, yapay zeka ve makine öğrenimi gibi doğrudan geleceğin teknolojisini ele alan programlar mevcut.
Bir de yazılım, bilgisayar mühendisliği, veri bilimi, yönetim sistemleri gibi yapay zekayı içine alan bölümler var. Bu bölümler de Al alanında yetkinlik kazanman için pek çok fırsatı barındıran programlardır. Bununla birlikte yapay zeka mühendisliğini içeren bölümlerin bu alanda ilerlemek ve yüksek lisansla yurt dışına açılmak açısından oldukça avantajlı olduğunu belirtelim.
Şimdi bu popüler yapay zeka bölümlerinin öne çıkan avantajlarını ve kariyer olanaklarını bir göz atalım:
|
Program Adı |
Öne Çıkan Avantajı |
Kariyer İmkânları |
|
Yapay zeka mühendisliği (4 yıllık) |
Doğrudan derin teknoloji (deep-tech) üretici mühendisi olarak yol izleyebilirsin. Hazır modelleri kullanmaktan ziyade o modellerin arkasındaki matematiksel mimariyi, algoritmik sinir ağlarını inşa etmeyi öğrenirsin. |
Mezunlar; Teknoloji ve start-up şirketleri başta olmak üzere otomotiv, savunma sanayi, finans, dijital pazarlama, yazılım, sağlık hizmetleri gibi pek çok alanda çalışma olanağına sahiptirler. |
|
Yapay zeka ve veri mühendisliği (4 yıllık) |
Yapay zekanın olmasını sağlayan ham veriyi işlenebilir güce dönüştürmeyi öğrenme imkanın var. Büyük veri (Big Data) mimarilerini kurma, şirketlerin kârlılığını ve stratejilerini belirleyen tahmine dayalı analiz sistemlerini tasarlayarak Al sistemlerini organize edebilirsin. |
Aynı şekilde bu bölüm mezunların da; teknoloji, girişimcilik ve start-up şirketleri başta olmak üzere finans-bankacılık, siber güvenlik, e-ticaret, oyun tasarımı, yazılım, dijital pazarlama- reklamcılık çalışma olanağı vardır. Ayrıca büyük ölçekli veri ve araştırmacılık şirketlerinde de çalışabilirler. |
|
Yapay zeka ve makine öğrenimi (4 yıllık) |
Sistemlerin verilerinden öğrenerek kendi kendini optimize etmesini sağlayan algoritmik modellerde uzmanlaşabilirsin. Kullanıcı davranışlarını öngören öneri motorlarından otonom karar mekanizmalarına kadar yaşayan, dinamik yapılar inşa ederek makine öğreniminde başvurulan bir kaynak olursun. |
Sağlık hizmetleri (yapay zeka tabanlı teşhis sistemleri), siber güvenlik şirketleri, SaaS yazılım girişimleri ve oyun sektöründe makine öğrenimi mühendisi (ML Engineer) veya algoritmik sistem tasarımcısı olarak rol alabilirsin. Ayrıca akademik kariyer yaparak da bu alanda bilgi ve deneyimlerini aktarabilirsin. |
Yukarıdaki iş imkânları dışında Al sistemlerinin oluşturduğu iş alanları da ortaya çıktı. Örneğin, prompt yazma ve anlamlı bir bağlam kurmaya dayalı yapay zekâdan en verimli çıktıyı almayı sağlayan prompt mühendisliği veya modellerin karar mekanizmalarını denetleyen AI etik uzmanlığı gibi unvanlar. Tabii ki bu unvanlar daha çok otomasyon ve yapay zekayı etkin kullanan büyük teknoloji şirketlerinde geçerli.
Ayrıca siber güvenlik, işletme yönetimi, yazılım, e-ticaret dijital pazarlama gibi alanlarda da klasik otomasyon yerine yapay zeka araçlarını kendi süreçlerine entegre eden bir iş akışı ortaya çıktı.
O kritik sorunun da bizim açımızdan cevabını verelim: yazılım mühendisliği mi yapay zeka mühendisliği? Yazılım sektöründe AI kullanımı, kod yazımızdan çok daha ötesine geçti. Yazılım geliştiriciler dışında da pek çok Ai meraklısının bu sektörde kendini gösterebildiğini söyleyebiliriz.
Bununla birlikte sektörün önde gelen şirketleri, hâlâ yazılımlarına sahip çıkıyorlar. İşleri tamamen Al asistanlarına bırakmaktan ziyade AI araçlarını kendi iş akışına entegre edebilen hibrit bir iş akışıyla ilerliyorlar. Sözün özü, Al kullanımında kendini geliştiren ve güncelleyen yazılımlara sektörde çok daha geniş bir alan açıldı. Aynı durum, bilgisayar mühendisleri için de geçerli. Peki yazılım sektörü başta olmak üzere farklı sektörlerde en çok hangi Al araçları ve çözümleri kullanılıyor?
Sektörde En Çok Kullanılan Google Yapay Zeka ve ChatGPT Yapay Zeka Çözümleri
Hangi bölümü okursan oku; yarın bir ajansa girdiğinde, teknoloji şirketi kurduğunda ya da bir yerde işe girdiğinde artık bir ekosistem haline gelen aşağıdaki Al çözümlerini avucunun içi gibi bilmen istenecek:
OpenAI API & GPTs: Şirketlerin müşteri hizmetlerini otomatikleştirmek, özel veri tabanlarını chat asistanlarına dönüştürmek için en çok kullanılan ticari altyapıdır.
Google Vertex AI & Gemini Pro: Özellikle kurumsal seviyede çok modlu (görsel, metin, ses bir arada) projeler geliştirmek ve Google bulut altyapısıyla entegre sistemler kurmak için standart bir kullanım haline geldi.
Anthropic API (Claude): Karmaşık veri analizi, uzun doküman işleme ve üst düzey kod optimizasyonu projelerinde ajansların ve yazılım şirketlerinin ilk tercihidir.
Kendinizi Geliştirebileceğin Ücretsiz Yapay Zeka Eğitimleri ve Araçları
Yapay zekayla ilgili bir bölüm okumasan bile bu alanda eğitim almak, emin ol seni öne çıkaracaktır. Bununla birlikte herkesin yapay zeka eğitmeni ve danışmanı olduğu bir dönemde seni hangi eğitimlerin ve yetkinliklerin öne çıkaracağını da iyi değerlendirmelisin. Sıraladığımız eğitim önerilerinden birini veya hepsini tercih ederek ücretsiz şekilde yapay zekayâ dair bilgi ve yetkinlikler kazanabilirsin:
- DeepLearning.AI & Coursera: Küresel ölçekte birçok ücretsiz eğitim olanağı sunan Coursera, yapay zeka konusunda da nitelikli eğitimleri barındırır. LLM’lerin (Büyük Dil Modelleri) ve yapay zeka ajanlarının çalışma mantığını öğrenmek için bu platformdaki eğitimleri takip edebilirsin.
- Google Cloud Skills Boost: Bu platform ise Google’ın kendi yapay zeka ve bulut ekosistemini (Vertex AI, Gemini) kitlelere öğretmek için sunduğu resmi öğrenme yollarıdır. Google tabanlı Al araçlarını daha etkin kullanmak için en iyi yol gösteren eğitim seçeneklerinden biridir.
- BTK Akademi: Türkiye’de yapay zeka ekosistemine dair geniş ve devamlı eğitim sunan platformlardan biridir. Devlet destekli ve Türkçe eğitim kataloğuna sahip olmasıyla da Türkiye’de tercih edebileceğin seçenekler arasında öne çıkar.
- anbean KAMPÜS Programları ve Yaz Okulları: Eğer Türkiye’de öğrenciysen ya da yeni mezunsan, kariyer yolculuğunu şekillendiren anbean KAMPÜS’ü de takip edebilirsin. Platformda dönemsel olarak açılan Coderspace Veri Bilimi ve Yapay zeka Yaz Okulu gibi uzun soluklu programlar, alanında uzman hocalardan 48 saati bulan canlı eğitimler almanı sağlar.
Geleceğin en büyük teknolojik hamlesi olan yapay zekayı bölümler ve eğitimler odağında ele aldık. Eğer yeni mezunsan veya bu alanda nasıl ilerleyeceğini keşfetmek istersen anbean Kampüs’te yayınlanan ve Al eğitimlerini de barındıran Etkinlikler sayfasına göz atmayı unutma.
Ayrıca Linkedin üzerinden de yapay zeka eğitimler ve seminer haberlerini takip edebilirsin.
📌 Diğer yazılarımıza da göz atabilirsin:
En Çok Merak Edilenler
Türkiye'de ve dünyada yapay zeka bölümleri hangileridir?
Türkiye’de Hacettepe, İTÜ, İYTE ve TOBB ETÜ gibi üniversitelerde yapay zeka mühendisliği, yapay zeka mühendisliği ve makine öğrenimi, lisans ve yüksek lisans programları öne çıkar. Ayrıca robotik ve yapay zeka adıyla da 2 yıllık ön lisans bölümü mevcuttur. Dünyada ise MIT, Stanford ve Carnegie Mellon bu işin global merkezleridir.
Yapay zeka mühendisliği bölümü nasıl?
Genel olarak problem çözmeye, analitik düşünmeye ve yoğun matematik ilgisi gerektiren bir bölümdür. Analitik bir bölüm olmasının yanında istatistik bilgisi barındıran ve çözüm odaklı yetkinlikler edinmeyi de geliştiren bir bölümdür.
Yapay zeka uygulamaları gelecekte hangi mesleklerin yerini alacak?
Yapay zeka bir anda mesleklerin yerini almayacak. Bunun yerine standartlaşmış ve bir insan gözüne veya deneyimine ihtiyaç duyulmayan alanlarda bir rutin olarak kullanılacak diyebiliriz. Örneğin, temel düzeyde kod yazma, rutin veri girişleri, kontrol işlemleri, temel düzeyde grafik tasarım-metin yazarlığı gibi daha rutinleşmiş işler.