Yüksek Lisans Nedir? Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Farkı

Lisansüstü eğitime geçişin ilk aşaması, yüksek lisanstır. Tezli ve tezsiz yüksek lisans olarak ayrılan bu eğitim derecesi, akademik kariyerin de ilk ciddi aşaması olarak bilinir. İngilizcesi master olan yüksek lisans, bir alanda yapılan uzmanlaşmış bilgi araştırmasıdır. Yüksek lisans mezununa da ‘Bilim Uzmanı’ unvanı verilir. Akademik kariyer için tezli yüksek lisans gereklidir. İlgili alanda lisans derecesinin üstünde bilgi birikimi için ise tezsiz yüksek lisans daha ideal ve kimileri için daha verimli bir seçenek olabilir.

Örneğin çalışmaktan dolayı yeterli vakti olmayanlar ve tez hazırlamak istemeyenler için daha uygundur. Bu iki yüksek lisans türünün farkı ise tezli yüksek lisansın 2 yıl, toplamda 4 yarıyıl, tezsiz yüksek lisansın ise genellikle 1,5 yıl sürmesidir. Tezli ve tezsiz yüksek lisans farklarına ve detaylarına yönelik diğer bilgilere de yazımızdan ulaşabilirsin.

Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Farkları

Yüksek lisans türleri, tezli ve tezsiz olmak üzere ikiye ayrılır. Akademik alanda ilerlemek ve bir tez ile uzmanlığını kanıtlamak isteyenlere tezli yüksek lisans daha uygun bir seçenektir. Fakat halihazırda çalışıyor, akademik bir kariyer veya geniş bilgi birikimi edinme hedefin yoksa tezsiz yüksek lisansın esnek koşullarından yararlanabilirsin. Aşağıda hazırladığımız tablodan kimlere ve hangi hedeflere hangi yüksek lisans seçeneğini önerdiğimizi inceleyebilirsin:

Unsur	Tezli Yüksek Lisans	Tezsiz Yüksek Lisans
Eğitimin amacı	Bilimsel araştırma yapma, özgün bilgi üretme, mesleki bilgiyi genişletme ve akademik uzmanlık kazanma becerilerini geliştirir.	Mesleki bilgi ve becerileri geliştirmeye, edinilen bilgileri genellikle iş hayatında uygulamayı ve göstermeyi destekler.
Eğitim süresi	Normal süresi 2 yıl (4 yarıyıldır). En fazla 3 yıldır. (6 yarıyıl).	En az 1 yıl (2 yarıyıl), en fazla 1,5 yıl (3 yarıyıldır).
Mezuniyet koşulu	Dersler, seminer, bilimsel araştırma ve yüksek lisans tezinin hazırlanarak savunulması gerekir.	Derslerin ve dönem projesinin başarıyla tamamlanması gerekir. Tez savunması yapılmaz.
ALES şartı	Genel olarak başvurulan programın puan türünde en az 55 ALES puanı gerekir. Üniversite daha yüksek bir taban puan belirleyebilir.	ALES şartı istenmeyebilir. Üniversiteden üniversiteye değişebilir.
Yabancı dil şartı	Her programda zorunlu değildir. Üniversiteler, programın koşullarına göre yabancı dil puanı isteyebilir. Yabancı dildeki programlarda ayrıca yeterlik şartı bulunabilir.	Genel olarak zorunlu değildir. Fakat programın eğitim dili ve üniversitenin kabul koşullarında farklı şartlar uygulanabilir.
Lisans not ortalaması ve sınavlar	Lisans not ortalamasına ek olarak ALES, bilim sınavı veya mülakat değerlendirmeye alınabilir. Kesin koşullar üniversitenin ilanında belirtilir.	Lisans not ortalaması, mülakat veya bilim sınavı gibi unsurlar kullanılabilir. Değerlendirme yöntemi üniversiteye göre değişir.
Eğitim biçimi	Örgün veya uzaktan eğitim seçenekleri bulunur. Her bölümde uzaktan eğitim imkânı yoktur.	Örgün veya uzaktan eğitim seçenekleri bulunabilir. Özellikle çalışanlara yönelik uzaktan eğitim programları açılabilir.
Eğitim ücreti	Devlet üniversitelerinde ücret uygulaması programın türüne, öğrencilik durumuna ve ilgili mevzuata bağlıdır. Fakat çoğu üniversitede tezli yüksek lisans ücreti alınmaz. Vakıf üniversitelerinde ise tezli-tezsiz yüksek lisans programları farklı şekilde ücretlendirilir.	Ücretli programlar devlet veya vakıf üniversitesinde açılan programın öğrenim ücreti değişiklik gösterir.
Akademik Kariyer	Doktora programlarına başvuruda gerekli yüksek lisans derecesini sağlayabilir. Diğer başvuru koşulları da karşılanmalıdır.	Genel olarak doktora başvurusu için yeterli değildir. Doktora başvurularında tezli yüksek lisans derecesi aranır. Mevzuattaki istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
Kimler için uygun?	Akademisyen olmak, araştırma yapmak, doktora eğitimi almak veya uzmanlığını bilimsel çalışmalarla derinleştirmek isteyenlere daha uygundur.	Çalışma hayatında ilerlemek, belirli bir alanda uzmanlaşmak veya kariyerine akademik araştırma ve tez yükü olmadan devam etmek isteyenlere hitap eder.

Tezli Yüksek Lisans Nasıl Yapılır?

Tezli yüksek lisans, çoğu üniversitede yer alan bir lisansüstü programıdır. Bu programın amacı, bir alanda akademik bilgi birikimini kanıtlamak ve sonucunda bir tez ortaya çıkarmaktır. Ayrıca tezli yüksek lisans, doktora programına kabul edilmenin de şartlarından biridir. Yani akademiye giriş yapmak amacıyla ilk olarak tezli yüksek lisansa kabul edilmek şarttır.

Lisansüstü eğitim yolunda akademik kariyeri düşünüyorsan bu konuda sana rehber olacak

Akademisyen Nasıl Olunur? Kariyer Rehberi adlı yazımızı inceleyebilirsin. Tezli yüksek lisans yapmak için ise lisans eğitiminin son sınıfında veya mezuniyet sonrasında bir üniversitenin ilgili programına başvurmak gerekir.

Güz ve bahar dönemlerinde açılan lisansüstü eğitim başvuruları, üniversitelerin enstitü birimlerine ait resmi web sitelerinde ilan edilir. Örneğin sosyal bilimler alanında bir yüksek lisansa başvuracaksan üniversitenin sosyal bilimler fakültesinden duyuruları takip etmelisin.

Yüksek lisans başvurusunda önemli bir destek sunan yüksek lisans bursu için KYK ve STK’ların yüksek lisans burs şartlarına da göz atabilirsin. Özellikle tezli yüksek lisans yaparken daha rahat bir akademik çalışma süreci için bursa başvurabilirsin.

Genel olarak tezli yüksek lisansa nasıl başvuru yapılacağı ile ilgili detaylara Yüksek Lisans Başvuru Rehberi - Adım Adım Yol Haritanız adlı yazımızdan ulaşabilirsin.

Tezsiz Yüksek Lisans Nasıl Yapılır?

Tezsiz yüksek lisans ise adından da anlaşıldığı üzere tez yazmadan yüksek lisans yapma imkânı sağlar. Tez yerine genellikle dönem projesi verilir ve öğrencinin bu projede alan bilgileriyle hareket etmesi hedeflenir. Tezsiz yüksek lisans programının başvurusunda da ilgili üniversitenin lisansüstü eğitim başvurusunun açıldığı dönem beklenir.

Tezsiz yüksek lisansta da karşına çıkacak uzaktan eğitimle üniversite okumaya dair avantajlara ve karşılaşabileceğin kısıtlamalara dair bilgileri Uzaktan Eğitimle Üniversite Okumak: Avantajlar ve Kısıtlamalar adlı içeriğimizde bulabilirsin.

📌 Diğer içeriklerimize de göz atabilirsin:

En Çok Merak Edilenler

Tezsiz Yüksek Lisans Ne İşe Yarar?

Tezsiz yüksek lisans, ilgili alanda uzmanlık ve mesleki bilgi birikimi kazandırır. Ayrıca çalışanlar için çoğu dersin online yürütülmesi de bir avantajdır.

Yüksek Lisans Kaç Yıl?

Alan ile ilgili yüksek lisans süresi, 2 yıldır. Alan dışı bir bölüm tercih edeceksen bilimsel hazırlık sınıfının olduğu üniversitelerde bu süre 3 yıla çıkabilir.

Tezsiz Yüksek Lisans Ücretleri Ne Kadardır?

Tezsiz yüksek lisans, üniversitenin devlet mi yoksa özel/vakıf mı olduğuna göre farklı ücretlerde görülebilir. Vakıf ve özel üniversitelerin hem tezli hem de tezsiz yüksek lisans programları daha yüksek ücretlerdedir.

Uzaktan Yüksek Lisans Yapılır Mı?

Evet, tezsiz yüksek lisans programlarının çoğu dersi online yürütülüyor. Halihazırda çalışıyorsan veya üniversiteye gitmeye vaktin yoksa tezsiz yüksek lisans programına başvurabilirsin.

anbean KAMPÜS'lü Olmak için Tıkla! Sen de anbean KAMPÜS'lü olmak ister misin?

İçeriklerimizle vakit geçirmeyi sevdiysen daha fazlası için seni anbean KAMPÜS'e davet ediyoruz. İçerikleri okuma listene ekleyebilir ve beğenebilirsin. Onlarca staj, MT programı ve kariyer etkinliğine kolayca başvurabilirsin.